Eventing is een sport met verhoogd risico. Daarom praten we al snel over risicomanagement. Hoe behouden we de charme van de sport en bepalen we wat een acceptabel risico is? Als je al het risico wegneemt, blijft er geen eventing over. Het doel is dus niet om het risiconiveau tot nul te reduceren, maar om onnodige risico’s zoveel mogelijk te beperken.
Een voorbeeld van zo’n onnodig risico is de rotatieval. Uit mijn afstudeeronderzoek ‘The Future of Eventing’ (2018) bleek dat het onacceptabel is dat paarden in de cross vallen. Dit risico kun je verlagen door het gebruik van breekbare technologie zoals MIM-clips en breekbomen. Ook het ontwerp van het parcours en de fitheid van paard en ruiter spelen een rol. Een combinatie die niet fit is voor het niveau dat ze rijden, heeft een verhoogd valrisico door vermoeidheid en coördinatieverlies.
Veiligheid draait om verschillende aspecten, zoals preventie en mitigatie. Preventie betekent het voorkomen van ongevallen. Mitigatie omvat maatregelen die de gevolgen van een ongeval verzachten. Hieronder ga ik dieper in op deze facetten.
#1 Training ruiter en paard
Veiligheid begint bij de training van zowel ruiter als paard. Je moet goed voorbereid zijn om een cross veilig en succesvol uit te rijden. Dit betekent dat je de basisvaardigheden onder de knie moet hebben en dat zowel jij als je paard fit moeten zijn. Daarnaast is het belangrijk om te begrijpen hoe je paard denkt en reageert. Als dingen niet gaan zoals gepland, probeer dan de situatie vanuit het perspectief van je paard te bekijken. Vergeet niet dat je met een vluchtdier werkt.
#2 Spelregels
Voor de veiligheid, het welzijn en fair play zijn er duidelijke spelregels. In Nederland valt de breedtesport (klasse BB t/m Z) onder het KNHS Disciplinereglement Eventing. Als je internationaal rijdt, moet je de FEI Eventing Rules kennen. Als ruiter is het jouw verantwoordelijkheid om deze regels goed te kennen en te volgen. Je moet weten wat er is toegestaan op wedstrijd en in de cross. Denk aan het maximaal aantal toegestane weigeringen en de voorwaarden waaronder je mag starten in de cross, bijvoorbeeld na onvoldoende scores in de dressuur of te veel strafpunten in het springen. De sportbond werkt voortdurend aan het doorontwikkelen van de spelregels en zorgt in nauwe samenwerking met officials voor de handhaving ervan.
#3 Parcoursontwerper XC
De parcoursontwerper is verantwoordelijk voor het ontwerp en de bouw van de cross. De ontwerper wil een verhaal vertellen met zijn ontwerp en het moet uitdagend en passend zijn voor het niveau. Daarbij is een helicopterview belangrijk. Zoals de engelsen het mooi zeggen ‘Each fence is a question for horse and rider’.
De parcoursontwerper wil goede vraagstukken passend bij het niveau neerzetten. Daarvoor moet hij/zij goed op de hoogte zijn van de reglementen en richtlijnen. Maar ook voorzien zijn van inzicht om in te schatten of een hindernis juist staat voor een bepaalde klasse.
De Technisch Afgevaardigde (TA) kijkt mee en is advies-/gesprekspartner voor de Parcoursontwerper. De TA keurt de cross en oordeelt of deze technisch voldoet aan het gestelde in de reglementen en richtlijnen.
Achteraf is het belangrijk om te reflecteren op wat er tijdens de cross gebeurd is aan de hand van bijvoorbeeld afzet- en landingsplaatsen bij hindernissen maar ook de uitslagen en hindernisstaten. Vanuit de KNHS zijn er als handvat richtlijnen voor het ontwerpen van een cross opgesteld.
#4 XC Parcours lopen
Als ruiter heb je de verantwoordelijkheid om het cross country parcours goed te verkennen. Je moet nadenken over wat de parcoursontwerper van je vraagt bij elke hindernis.
Enkele voorbeelden:
- Met wat voor type hindernis heb ik te maken?
- Wat vraagt deze hindernis/combinatie van mij en mijn paard?
- Welke galop heb ik nodig?
- Hoe kan ik deze hindernis het beste aanrijden?
- Hoe is de bodemconditie?
Ook moet je letten op de bodemconditie. Het is belangrijk dat je de basiskennis hebt van cross country rijtechniek. Bijvoorbeeld de verschillende soorten galop voor cross country en waar je op moet letten bij het lopen van een parcours.
#5 Veiligheidsproducten
Er zijn de laatste jaren verschillende producten ontwikkeld om de kans op letsel te verminderen. Denk aan bodyprotectors, airjackets en breekbare technologie zoals MIM-clips. Ook wordt er voortdurend onderzoek gedaan naar de veiligheid van helmen. Aan de producenten de taak om deze producten door te ontwikkelen op basis van de meest recente wetenschappelijke studies.
Kortom
De juiste training van paard en ruiter, kennis van de spelregels, en goed doordachte parcoursontwerpen dragen allemaal bij aan het voorkomen van ongevallen. Producten zoals bodyprotectors, airjackets en breekbare technologie helpen om letsel bij een val te voorkomen of te verminderen. Veiligheid is een gedeelde verantwoordelijkheid die begint bij een goede voorbereiding en eindigt met de juiste maatregelen op het moment dat het echt nodig is.
Meer leren over de eventingsport?
Lees één van mijn andere blogs óf meld je aan voor mijn wekelijkse e-mail update, boordevol kennis, praktische tips en trends op het gebied van eventing.



