Stel je voor: je rijdt je cross-country, je paard struikelt bij een combinatiehindenis, jij gaat eraf. Je klopt het zand van je af, je paard is oké, jij ook. Maar de vraag die daarna volgt is misschien wel de meest onderschatte in de sport: wanneer ga je weer starten, en op welk niveau?
In Groot-Brittannië is het antwoord geregeld. Wie twee opeenvolgende keer wordt uitgevallen op het cross-country, moet een niveau lager aantonen dat de combinatie er klaar voor is. Dat heet omgekeerde kwalificatie – een veiligheidsnet dat bewust is gebouwd rondom de wetenschap dat een eerdere val de kans op een volgende val significant vergroot.
In Nederland bestaat dat systeem niet meer. De KNHS schafte het in 2021 af.
Dit onderzoek van Floran Scheffer, afstudeeronderzoek uitgevoerd voor EventingHQ aan Aeres Hogeschool Dronten (2025), brengt voor het eerst in kaart wat dat verschil in de praktijk betekent – aan de hand van data van 393 wedstrijden en meer dan 129.000 starts tussen 2020 en 2025.
In het kort
- In Nederland wordt gemiddeld 1 op de 4,5 starts uitgevallen; in Groot-Brittannië 1 op de 8
- De eliminatierate in Nederland (21,66%) is bijna twee keer zo hoog als in het VK (12,43%) – een statistisch significant verschil
- Wetenschappelijk onderzoek toont aan dat een eerdere val de kans op een volgende val sterk vergroot
- De KNHS verwijderde in 2021 het systeem van omgekeerde kwalificatie, terwijl het VK dit behield
- Op hogere niveaus loopt het verschil in eliminatierate op tot meer dan 9 procentpunt
Wat wetenschap ons vertelt over vallen
Bennet et al. (2021) analyseerden meer dan 200.000 internationale starts en kwamen tot een helder maar ongemakkelijk inzicht: iedere eerdere val verhoogt de kans op een nieuwe val significant. Tegelijk is te snel progressie maken door de niveaus één van de sterkste voorspellers voor uitval en incidenten.
Dat zijn geen abstracte statistieken. Het gaat over jou als ruiter, over jouw paard, over de beslissingen die je neemt rond niveauopbouw en competitiefrequentie.
In Groot-Brittannië is dat besef in de regelgeving verankerd. Wie bij British Eventing (BE) twee opeenvolgende eliminaties op het cross-country heeft – waarvan minstens één door een val – moet terug naar een lager niveau en daar opnieuw een kwalificatiepunt halen. Wie in een kalenderjaar totaal drie eliminaties noteert (waarvan één door een val), of vier van welke aard ook, volgt hetzelfde pad.
Dat is geen straf. Dat is bescherming – voor paard én ruiter.
Het gat dat in 2021 viel
Tot 2021 kende de KNHS een vergelijkbaar systeem. Combinaties konden teruggeplaatst worden op basis van prestaties. In 2021 werd dat afgeschaft.
Het onderzoek van Scheffer (2025) laat zien dat precies in de jaren ná die afschaffing het verschil tussen Nederland en het VK het grootst is, met name op de middelste en hogere niveaus. Bij 90 cm loopt de eliminatierate in Nederland al bijna 5 procentpunt hoger dan in het VK. Bij 100 cm en 110 cm is dat verschil meer dan 9 procentpunt.
Dat zijn niveaus waarop gecombineerde hindernissen, waterpartijen en technische lijnen een echte uitdaging vormen. Niveaus waarop de vraag of een combinatie er écht klaar voor is, er toe doet.
Wat betekent dit voor jou als ruiter?
Het ontbreken van een formeel terugplaatsingssysteem betekent niet dat jij als ruiter geen keuzes kunt maken. Integendeel. Het betekent dat die verantwoordelijkheid – misschien meer dan je zou willen – volledig bij jou ligt.
Een paar vragen die het waard zijn om jezelf te stellen:
Na hoeveel starts op dit niveau voel jij je écht klaar voor het volgende? Niet wanneer de kalender het toelaat, maar wanneer de combinatie het aankan. Wetenschappelijk gezien gaat het om graduele opbouw: niet te weinig starts (onvoldoende ervaring), maar ook niet te veel in een korte periode (overbelasting en hogere valrisico’s).
Wat doe jij na een val? Scheffer (2025) beveelt een valpreventieprotocol aan: een stappenplan voor fysiek herstel, mentale verwerking en technische herbeoordeling. Want “de val is voorbij” is niet hetzelfde als “de combinatie is er klaar voor om door te gaan.”
Houd jij bij wat je paard heeft meegemaakt? Cameron-Whytock et al. (2023) vonden dat een slechte dressuurprestatie een voorspeller is voor cross-country uitval. Een hoge startfrequentie en het begin van het seizoen zijn risicofactoren. Dat zijn inzichten die je kunt gebruiken.
Wat je morgen anders kunt doen
Overweeg een persoonlijk logboek bij te houden: je MERs, je eliminaties, je valgeschiedenis, de startfrequentie van je paard. Niet als boekhoudoefening, maar als spiegel. Een digitaal logboek met signalen wanneer je progressie of startfrequentie de grens nadert van wat wetenschappelijk als verhoogd risico geldt.
De regelgeving biedt je nu minder bescherming dan een paar jaar geleden. Maar de kennis om zelf slimme keuzes te maken is er wel – als je weet waar je op moet letten.
Bron: Scheffer, F. (2025). Bridging the safety gap – . Van Hall Larenstein Velp / EventingHQ.
Meer leren over de eventingsport?
Lees één van mijn andere blogs óf meld je aan voor mijn wekelijkse e-mail update, boordevol kennis, praktische tips en trends op het gebied van eventing.
